Ο Μάιος ήταν ο μήνας της μεγάλης φυγής ιδιωτικών καταθέσεων. Ίσως της μεγαλύτερης από την έναρξη της κρίσης.
Τούτο τον εκλογικό μήνα διέρρευσαν από τα πιστωτικά ιδρύματα στο εξωτερικό, στις θυρίδες και στα σεντούκια, περισσότερα χρήματα απ’ όσα είχαν διάφύγει τον Οκτώβριο του 2011, τότε που ο κ. Παπανδρέου είχε τη φαεινή ιδέα του δημοψηφίσματος.
Χιλιάδες συμπολίτες μας παρασύρονται από τις ανασφάλειες και τους φόβους που γεννά η τρέχουσα πολιτική αστάθεια και προσπαθούν να αυτοπροστατευθούν, μην αντιλαμβανόμενοι ότι έτσι επιδεινώνουν το πρόβλημα και θεριεύουν την κρίση.
Το χειρότερο είναι ότι από την αυτή αντιφατική συμπεριφορά κινούνται Δεξιοί και Αριστεροί. Ορισμένοι το βράδυ ομνύουν στον Τσίπρα και το πρωί σπεύδουν στα γκισέ των Τραπεζών. Κι άλλοι επίσης μπορεί να προπαγανδίζουν ή να προεξοφλούν τη νίκη του κ. Σαμαρά, αλλά ασφαλίζονται διά παν ενδεχόμενον.
Όλοι ωστόσο μπορούν να αντιληφθούν πόση σημασία έχει να σταθεί ο τόπος όρθιος σε τούτες τις κρίσιμες μεταβατικές εκλογικές μέρες.
Άλλωστε εδώ γεννηθήκαμε, εδώ ζούμε και εδώ θα ζήσουμε, τουλάχιστον οι περισσότεροι. Αν ξεπατωθεί ο τόπος, αν διασαλευτεί η κοινωνική ειρήνη, αν διαταραχθεί η οικονομική ζωή, αν επικρατήσουν καθεστώτα βίας και ανομίας, μικρή αξία θα έχουν οι καταθέσεις και τα χρήματα στην αλλοδαπή.
Η πατρίδα δεν επιτρέπεται να πέσει εκ των έσω. Διαθέτει ακόμη δυνάμεις και δυνατότητες. Οι καταθέσεις δεν κινδυνεύουν, παρά μόνο από τις μαζικές εκδηλώσεις πανικού.
Κι αυτές μπορούμε να τις αποκρούσουμε όλοι μαζί, αρκεί να σκεφτόμαστε λογικά.
Σχολιαστές των εφημερίδων κυρίως και ευτυχώς όχι οι πολιτικές δυνάμεις, που διεκδικούν την ψήφο μας άρχισαν να πανηγυρίζουν μετά τη συμφωνία της Ισπανίας με τους εταίρους της στο Eurogroup για την χρηματοδότηση των ισπανικών τραπεζών από το EFSF επειδή λένε έγινε χωρίς μνημόνιο.
Κατ αρχήν η ισπανική οικονομία ως ανταγωνιστικότητα και ως μέγεθος δεν έχει καμμία σχέση με την ελληνική. Η Ισπανία διαθέτει 10 τουλάχιστον εταιρείες που παίζουν στην πρώτη κατηγορία της παγκόσμιας αγοράς στους κλάδους τους όπως Iberdrola, Zara, Satander. Πριν από την έναρξη της κρίσης το χρέος της Ισπανίας ήταν χαμηλότερο από εκείνο της Γερμανίας, γύρω στο 69%, τώρα προσεγγίζει το 80%.Υπάρχει όμως μία πολιτική προϋπόθεση πολύ σημαντική: Η Ισπανία υιοθέτησε ένα δικό της πρόγραμμα άγριας προσαρμογής χωρίς να ζητήσει βοήθεια, επειδή οι ίδιες οι πολιτικές δυνάμεις της χώρας το υιοθέτησαν. Πριν από τις εκλογές το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα διαβεβαίωσε τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο ότι θα το εφαρμόσει αν διαδεχόταν τους σοσιαλιστές στην εξουσία. Mε μία κουβέντα οι Ισπανοί ανέλαβαν την πατρότητα του προγράμματος χωρίς να «φορτώσουν» την ευθύνη στις Βρυξέλλες ή το Βερολίνο όπως ζητάει από τους Έλληνες πολιτικούς εδώ και μήνες η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Ακόμα και σήμερα, ακόμα και σε αυτές τις εκλογές τα κόμματα που διεκδικούν την πρώτη θέση παρουσιάζουν τα αναγκαία μέτρα προσαρμογής ως την «εισαγόμενη κατάρα» και αρνούνται την «πατρότητα «οποιασδήποτε προσαρμογής σαν να είναι δυνατόν να ζήσουμε, όπως ζούσαμε το 2008. Αυτή είναι η τεράστια, η κολοσσιαία διαφορά της ελληνικής περίπτωσης από την ισπανική.
Είναι ενδιαφέρουσες οι απόψεις για τη φοροδιαφυγή, ειδικά όταν προέρχονται εκ των έσω. Ο διευθυντής ελέγχων του Σώματος Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος κ. Νίκος Λέκκας ανέφερε ότι οι απατεωνιές σε βάρος του κράτους και σε βάρος των έντιμων πολιτών γίνονται επειδή «δεν υπάρχει πολιτική βούληση». Τίθεται ένα απλό, απλούστατο ερώτημα: γιατί χρειάζεται «πολιτική βούληση» για να εφαρμοστούν νόμοι που ψηφίστηκαν προ ετών; Ένα οργανωμένο κράτος, που διαθέτει υπηρεσίες με ικανούς διευθυντές και ευσυνείδητους, έντιμους υπαλλήλους θα έπρεπε να εφαρμόζει αυτόματα όσα ορίζει η νομοθεσία. Επειδή όμως μιλάμε για ανοργάνωτο κράτος, καταγράφονται σε όλες τις κυβερνήσεις περιπτώσεις «πολιτικής τροχοπέδης» στην εφαρμογή των φορολογικών διατάξεων. Υπουργοί, βουλευτές και παρατρεχάμενοί τους παρεμβαίνουν για να εξαιρέσουν πρόσωπα και εταιρείες από τις νόμιμες διαδικασίες.
Ας δούμε ορισμένες παγιωμένες αντιλήψεις σχετικά με τη φοροδιαφυγή: «Σχεδόν όλοι οι πολίτες θεωρούν ότι η κυβέρνηση αντιμετωπίζει πιο ευνοϊκά έναν προνομιούχο που φοροδιαφεύγει σε σύγκριση με έναν φτωχό ή μικρομεσαίο». Επίσης «Οι μισοί πολίτες θεωρούν ότι σε ένα διεφθαρμένο κράτος η φοροδιαφυγή αποτελεί μια λογική αντίδραση» (Οικονομικό Επιμελητήριο της Ελλάδας, 2011). Ο κ. Λέκκας σε συνέντευξή του στην ηλεκτρονική έκδοση της γερμανικής εφημερίδας «Die Welt» επιβεβαιώνει του Επιμελητηρίου το αληθές. Οι οικονομικά ισχυροί είναι πάνω και πέρα από τον νόμο. «Το μέλλον της Ελλάδας εξαρτάται από την πάταξη της φοροδιαφυγής και της ασυλίας της ελίτ» λέει ο διώκτης, όπως έχουν πει κι άλλοι στο παρελθόν.
Τα νούμερα είναι λίγο πολύ γνωστά «Η φοροδιαφυγή στην Ελλάδα φτάνει το 12%-15% του ΑΕΠ. Αυτό είναι 40- 45 δισ. ευρώ τον χρόνο. Εάν θα μπορούσαμε από αυτά να εισπράξουμε μόνον τα μισά, τότε το πρόβλημα της Ελλάδας θα είχε λυθεί». Για να έχουμε καλό ερώτημα: φταίνε μόνο οι πονηροί πολιτευτές, οι οποίοι δεν διαθέτουν την πολιτική βούληση για να πατάξουν τη φοροδιαφυγή; Μάλλον είναι ομαδικό τα έγκλημα, με διαφορετικά είδη ευθύνης. Πρέπει να γίνει κατανοητό ένα πράγμα: όταν συναινούμε στη φοροδιαφυγή του γιατρού, του υδραυλικού, του εστιάτορα αναλαμβάνουμε να πληρώσουμε εμείς για εκείνον. Οποιος δεν κόβει αποδείξεις δεν πληρώνει τίποτε, ούτε φόρο εισοδήματος, ούτε αλληλεγγύη ούτε τίποτα. Στο τέλος του χρόνου λοιπόν θα πληρώσει παραπάνω ο μισθωτός και ο συνταξιούχος επειδή ακριβώς με την ανοχή ή λόγω αμέλειας επιτρέπει σε συμπολίτες του να μην κάνουν ειλικρινή δήλωση.
Εύλογα θα αναρωτηθεί κανείς πώς είναι δυνατόν να πέσει έξω η οικονομία της χώρας επειδή το ψιλικατζίδικο δεν έκοψε απόδειξη για τις τσίχλες. Το στοίχημα είναι στο να αλλάξει η νοοτροπία σε όλες τις κλίμακες, όχι μόνον στις δραστηριότητες των εκατομμυρίων. Εν τω μεταξύ θα μπορούσαν να γίνουν και μερικές αλλαγές που αφορούν τις τράπεζες – τόσα λεφτά παίρνουν συνέχεια για να διασωθούν, δεν μπορούν να φέρονται σαν τους άρχοντες του ευρώ. Οφείλουν να συνεργαστούν με το κράτος στα ζητήματα του ελέγχου κι αφού δεν δέχονται με το υφιστάμενο νομικό καθεστώς, ας υποχρεωθούν με νέους νόμους. Αυτό που συμβαίνει τώρα, σύμφωνα με τον κ. Λέκκα, είναι το εξής: «Αυτή τη στιγμή πρέπει – δυστυχώς – να πω ότι δεν υπάρχει καλή συνεργασία με τις τράπεζες. Σε πάνω από 5.000 περιπτώσεις υποβάλαμε αίτηση να δούμε τους λογαριασμούς υπόπτων. Μόνο σε 214 υποθέσεις το πετύχαμε. Αυτό έφερε 650 εκατομμύρια ευρώ σε πρόστιμα».
ΤΑ 38 ΧΡΟΝΙΑ του δικομματισμού στην Ελλάδα φαίνεται ότι εκτός από την πολιτική, ηθική και οικονομική χρεωκοπία κληροδότησαν στη χώρα μας και τις παλαιές εκείνες πολιτικές συνήθειες και συμπεριφορές, που την οδήγησαν στο σημερινό της κατάντημα. Οσοι έζησαν την εξέλιξη των πολιτικών μας πραγμάτων τις δεκαετίες του ’80 και του ’90 μπορούν εύκολα σήμερα να αναγνωρίσουν την προκλητική και εν πολλοίς ανιστόρητη αντιγραφή των παλαιοκομματικών πρακτικών και μεθόδων αυτής της περιόδου από τους σημερινούς μονομάχους της πολιτικής μας σκηνής. Η σφοδρή σύγκρουση Ν.Δ. – ΣΥΡΙΖΑ έφερε για πολλοστή φορά στην επιφάνεια τις μόνιμες αιτίες παθογένειας της πολιτικής μας ζωής. Λαϊκισμός και ανευθυνότητα, ακριβές υποσχέσεις και φτηνή ρητορεία, ανέξοδα λόγια που θα ξεχαστούν την επόμενη των εκλογών και κόντρα για την κόντρα, ακόμη και στα θέματα που επιβάλλεται αυτονοήτως εθνική συνεννόηση και συμφωνία… Και όλα αυτά για λίγες ψήφους παραπάνω, την ώρα που η πατρίδα μας διέρχεται τη μεγαλύτερη και ίσως πιο επικίνδυνη κρίση της ιστορίας της!
Ο «ΝΕΟΣ» δικομματισμός μοιάζει παρά πολύ στον παλαιό. Και δυστυχώς είναι πολύ πιθανόν να αποδειχθεί κακέκτυπό του. Η μίμηση για παράδειγμα της γλώσσας, του ύφους και της τακτικής του Ανδρέα Παπανδρέου από τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξη Τσίπρα και η χρησιμοποίηση των παλαιών του συνθημάτων, πολλά από τα οποία εξελίχθηκαν στη συνέχεια σε πολιτικά κλισέ κενά περιεχομένου, δημιουργεί περίεργους συνειρμούς, ιδίως μάλιστα αν συνδυαστεί με την προσχώρηση πολλών «καθεστωτικών» στελεχών του ΠΑΣΟΚ της εποχής εκείνης στο ανερχόμενο κόμμα της Κουμουνδούρου. Συνθήματα όπως το… χρονοντούλαπο της ιστορίας και το… ποτάμι που δεν γυρίζει πίσω, θα ενοχλούσαν πιθανόν πολύ λιγότερο και θα ήταν ίσως έως και… χαριτωμένη η αναβίωσή τους, αν δεν συνοδεύονταν από την προσχώρηση των Κοτσακάδων, των Φωτόπουλων και πλήθους παλαιών «Τσοχατζαραίων» και «Αρσένηδων» στον ΣΥΡΙΖΑ. Και ιδίως αν δεν συνοδεύονταν από πολιτικές προτάσεις και υποσχέσεις για την επόμενη μέρα, που στοχεύουν μόνο στο θυμικό των ψηφοφόρων, ενώ είναι βέβαιο ότι οι συνέπειες της πιθανής εφαρμογής τους θα είναι καταστροφικές για την οικονομία και επομένως για την πορεία της χώρας.
ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ, για παράδειγμα, να λέγεται και στο όνομα ποιας αριστερής ρητορείας που χαϊδεύει αυτιά ότι η αύξηση της ήδη εξαιρετικά υψηλής φορολογίας των επιχειρήσεων μπορεί να φέρει ανάπτυξη στη χώρα; Δεν βλέπουν οι εισηγητές αυτής της πολιτικής ότι το επιχειρείν στη χώρα μας βουλιάζει, ότι τα λουκέτα αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο και ότι καθημερινά χάνονται χιλιάδες θέσεις εργασίας; Εκλογικά προσοδοφόρος η παπανδρεϊκή συνθηματολογία των «ρετιρέ» της δεκαετίας του ’80, αλλά θυμόμαστε όλοι και πού οδήγησε και πόσο γρήγορα εγκαταλείφθηκε… Και ακόμη: Υπάρχει κανείς που αμφιβάλλει για το ότι σε μια εποχή που όλοι παραδέχονται ότι χρήματα ΔΕΝ υπάρχουν, κάθε υπόσχεση και κάθε εξαγγελία πρέπει να «ζυγίζεται» προσεκτικά, να κοστολογείται και να συνοδεύεται από σαφή και αποδεδειγμένη εξήγηση για το πού θα βρεθούν τα χρήματα προκειμένου να υλοποιηθεί; Και αυτή η αυτονόητη αλήθεια δεν αφορά βέβαια μόνον τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και τον άλλο, τον παλαιό και σταθερό πόλο του «νέου» δικομματισμού, δηλαδή τη Ν.Δ. Ο Αντώνης Σαμαράς έχει χρέος να εξηγήσει αναλυτικά και κυρίως πειστικά πού θα βρει τα λεφτά για τις αποκαταστάσεις αδικιών που υποσχέθηκε στους πολίτες και για να αναπληρώσει τα έσοδα που θα χαθούν από τις μειώσεις φορολογικών συντελεστών που εξήγγειλε για τις επιχειρήσεις.
Η ΣΤΗΛΗ ΑΥΤΗ ισχυρίζεται ότι την επομένη των εκλογών η χώρα θα πρέπει να προχωρήσει με την ευρύτερη δυνατή κυβερνητική συμμαχία. Με οικουμενική αν είναι εφικτό και πάντως σίγουρα όχι με ολιγοκομματική ή μονοκομματική κυβέρνηση. Οι περιστάσεις απαιτούν τη μέγιστη δυνατή εθνική συνεννόηση και τη μέγιστη δυνατή εθνική ενότητα. Αυτό επιβάλλει άλλωστε και ο στρατηγικός στόχος της αναθεώρησης του μνημονίου, μέσα από μια σκληρή επαναδιαπραγμάτευση, που θα φέρει σημαντικές βελτιώσεις και ελαφρύνσεις ιδίως για τα ασθενέστερα εισοδηματικά στρώματα, χωρίς όμως να κινδυνεύσει η παραμονή της χώρας στην ευρωζώνη. Αυτή ήταν η εντολή των πολιτών στις 6 Μαΐου. Και όλα δείχνουν ότι αυτή θα είναι και στις 17 Ιουνίου. Ας προετοιμάσουν λοιπόν το έδαφος οι πολιτικοί μας ταγοί. Ας συμφωνήσουν από τώρα ότι ο αρχηγός του πρώτου κόμματος θα είναι πρωθυπουργός και του δεύτερου αντιπρόεδρος. Και ας χαμηλώσουν τους τόνους. Η σημερινή τους σύγκρουση δεν πρέπει να υπονομεύσει την πιθανότητα μιας αυριανής τους συνεργασίας. Δεν είμαστε στο 1980, αλλά στο 2012…
