Τα προβλήματα παραμένουν, οι κίνδυνοι καραδοκούν, αλλά η απειλή της άμεσης κατάρρευσης έχει εκλείψει και διασφαλίστηκαν τα χρονικά περιθώρια για να ξεκινήσει η προσπάθεια ανάκτησης της αξιοπιστίας και του κύρους της χώρας.

Εκείνο που ουσιαστικά φαίνεται να επιτεύχθηκε είναι η εφαρμογή της συμφωνίας της 26ης Οκτωβρίου. Θα ολοκληρωθούν όλες οι προβλεπόμενες απ’ αυτή διαδικασίες, θα διασφαλιστεί η χρηματοδότηση της οικονομίας μας, θα καταβληθεί η 6η και εκκρεμούσα δόση και μετά θα πάμε σ’ εκλογές για ν’ αποφασίσει ο λαός ποιος ή ποιοι θα διαχειριστούν τις τύχες του στη συνέχεια.

Ενα νέο ξεκίνημα επιχειρείται, σε τελική ανάλυση, από χθες. Αν και κατά πόσο θ’ αποδειχθεί αποτελεσματικό, θα διαφανεί από τις πρώτες κιόλας μέρες. Και το κριτήριο θα είναι η διάθεση ειλικρινούς και γόνιμης συνεργασίας που θα επιδειχθεί και από τις δύο πλευρές. Κάτι που κάθε σώφρων πολίτης επιθυμεί και εύχεται. Γιατί αν δεν σταλεί από τις πρώτες κιόλας αποφάσεις που θα ληφθούν στο πλαίσιο του σχηματισμού της κυβέρνησης το μήνυμα της αγαστής συνεργασίας και της ανιδιοτελούς συμβολής στην κοινή προσπάθεια, το παιχνίδι θα έχει χαθεί πριν ακόμη ξεκινήσει.

Αναμφίβολα το βάρος για να εξελιχθούν όλα ομαλά πέφτει στους ώμους των δύο αρχηγών. Αυτοί είναι που με τις εντολές τους, αλλά και το παράδειγμά τους, θα διαμορφώσουν, εκτός από το κυβερνητικό σχήμα, και το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθούν ο πρόεδρος και τα μέλη τής υπό σχηματισμό κυβέρνησης. Αν αυτοί, έστω και προς στιγμήν, υποκύψουν στον πειρασμό κινήσεων ή δηλώσεων μικροκομματικής υστεροβουλίας, θα πλήξουν, ίσως και ανεπανόρθωτα, το εγχείρημα το οποίο με κοινή απόφασή τους δρομολόγησαν χθες.

Για τον Γ. Παπανδρέου και τον Α. Σαμαρά άνοιξε χθες ένα νέο κεφάλαιο όχι μόνο στην πολιτική αλλά και στην προσωπική τους πορεία. Μέχρι τώρα έχουν υπάρξει στενοί φίλοι και σκληροί πολιτικοί αντίπαλοι. Τώρα ήρθε η ώρα να λειτουργήσουν και ως συμμέτοχοι σε μια εθνική προσπάθεια. Ελπίζουμε να σταθούν έως το τέλος στο ύψος των ευθυνών τους.

Σε περιόδους κρίσης μπορεί κανείς να μετρήσει καλύτερα τα πραγματικά μεγέθη και τους χαρακτήρες των ανθρώπων. Oταν τα πράγματα πάνε καλά, όλοι μπορεί να είναι επιτυχημένοι. Oταν χαθούν όμως τα εξωτερικά στηρίγματα και όταν θα πρέπει κανείς να αναζητήσει μέσα του τη δύναμη για να σταθεί στα πόδια του, λίγοι περνούν αλώβητοι τη δοκιμασία.

Τότε, για παράδειγμα, φαίνεται ποιοι διαθέτουν ψυχραιμία και ορθή κρίση _ όχι αναγκαστικά εξυπνάδα _ και μπορούν να σταθμίσουν σωστά τα πράγματα. Και ποιοι πάνω στον πανικό και στην παρόρμηση θα παρασυρθούν στο λάθος.

Στην κρίση οι κερδισμένοι θα κριθούν για τη μεγαθυμία τους και την ικανότητά τους να αποφύγουν αυτή την τόσο διαδεδομένη αρρώστια των πολιτικών, την αλαζονεία. Οι χαμένοι πάλι θα δείξουν πόσο μπορούν να σηκώσουν τον σταυρό τους με αξιοπρέπεια, να αναγνωρίσουν τα λάθη τους και να αποφύγουν τις μικρότητες των τρομαγμένων ανθρώπων.

Στα δύσκολα φαίνεται και ποιοι διαθέτουν θάρρος _ θάρρος, όχι θράσος _ να διακινδυνεύσουν τη θέση τους αλλά και τη δημοφιλία τους όχι για να ακολουθήσουν τη φορά των πραγμάτων μα για να υπερασπιστούν αρχές και αξίες.

Και βέβαια στην κρίση φαίνεται ποιοι είναι έτοιμοι να εγκαταλείψουν το πλοίο με την πρώτη και ποιοι τιμούν τις σχέσεις τους και αναλαμβάνουν τις ευθύνες που τους αναλογούν _ δεν νοιάζονται απλώς να γλιτώσουν την αφεντιά τους.

Με μια έννοια, από κάθε κρίση γινόμαστε πλουσιότεροι _ και όσοι τις ζούμε από πρώτο χέρι και όσοι τις παρακολουθούμε ως παρατηρητές. Γνωρίζουμε καλύτερα τους άλλους και μπορούμε έτσι να καταλάβουμε καλύτερα τον εαυτό μας. Και κρίνουμε. Οχι με χαρά και εκδικητικότητα, όμως, αλλά, όσο είναι δυνατόν, με συμπάθεια και κατανόηση.

Γιατί αλίμονο στον τόπο που γέννησε την τραγωδία αν δεν μπορούμε να καταλάβουμε ότι το πιο δύσκολο πράγμα στον καιρό της κρίσης είναι να μπορέσεις να διαχειριστείς αντιφατικά συναισθήματα και αλληλοσυγκρουόμενα «πρέπει» χωρίς ποτέ να είμαστε όλοι σε θέση να υπερβούμε τις ανθρώπινες αδυναμίες μας. Οσο αποκρουστικές και αν φαίνονται μερικές φορές!